Zapalenie rozcięgna podeszwowego stopy
Rozcięgno podeszwowe stopy – anatomia
- Struktura więzadłowa, o trójkątnym kształcie
- Przyczep początkowy – guz piętowy
- Przyczep końcowy – stawy sródstopno-paliczkowe
Funkcja:
- Utrzymanie kształtu łuku podłużnego stopy
- Amortyzacja nacisków podczas chodzenia, biegania
- Końcowy element przenoszenie sił generowanych przez mięsień trójgłowy łydki
Mechanizm uszkodzenia, zapalenia:
- Nowa lub zwiększona intensywność aktywności fizycznej,
- Wpływ dużego nacisku na stopy w trakcie długotrwałego stania, chodu lub biegu może doprowadzić do stanu zapalnego, powodując ból i sztywność pięty
- Zwiększone napięcie powięzi i mięśni łydek
- Konsekwencja niewielkich urazów, przeciążeń podczas powtarzającej się aktywności przez dłuższy czas
- U osób aktywnych fizyczne jako konsekwencja niewłaściwej techniki, źle dobranego obuwia, nieprawidłowo dobranych wkładek ortopedycznych
- Większym ryzykiem obciążeni są biegacze, gdy biegają po twardym podłożu, niewłaściwie dobierając intensywność i obciążenia treningowe
- Uwarunkowania anatomiczne, jak płaskostopie lub stopa wydrążona
- Otyłość
- Wiek w przedziale od 40 do 60 lat
Objawy:
- Ból – tępy lub ostry w dolnej części pięty w okolicy guza piętowego, rozwijający się stopniowo
- Nasilenie dolegliwości rano, zaraz po wstaniu i obciążeniu lub po dłuższym siedzeniu
- trudności z obciążaniem stopy
- Niemożność poruszania się
- Sztywność, utrudniająca np. chodzenie po schodach
- Odczuwanie dolegliwości tuż po zakończeniu aktywności fizycznej
Diagnostyka:
- Wywiad
- Badanie fizykalne
- Testy, takie jak „Windlass test”, mogą być używane do oceny rozciągliwości i bólu w rozcięgnie podeszwowym, test ten polega na pasywnym zginaniu dużego palca stopy ku górze w pozycji stojącej, powoduje to napięcie rozcięgna podeszwowego, ból podczas wykonania testu świadczy o możliwości zapalenia rozcięgna podeszwowego.
- Diagnostyka obrazowa np. usg, rtg w przypadku dłuższego utrzymywania się dolegliwości
Leczenie:
- Chirurgiczne w stanach cięższych- przeprowadzane jest w przypadkach, kiedy leczenie nieoperacyjne nie przyniosło pożądanego efektu. Najczęściej zabieg wykonywany jest endoskopowo, wykorzystując techniki małoinwazyjne, wykonując dwa małe nacięcia skóry pozwalają na wprowadzenie odpowiednich narzędzi, wraz z kamerą i torem wizyjnym. Zabieg operacyjny rozcięgna podeszwowego najczęściej polega na wycięciu zmienionych zapalnie i bliznowato tkanek oraz częściowym nacięciu samego rozcięgna – mała ingerencja w strukturę, niskie ryzyko powikłań. Nie stosuje się później unieruchomienia gipsowego, stosowanie kul łokciowych.
- Zachowawcze – najczęściej
Postepowanie
- Odpoczynek, z kończyną uniesiona i podpartą na krześle
- Okłady zimne 20 min. co 2-3 godziny
- Ograniczenie chodzenia i stania przez dłuższy czas
- W razie konieczności zastosowanie środków przeciwbólowych
- Wyeliminowanie butów na wysokich obcasach
- Buty z dobrym wsparciem łuku stopy lub dobrze dobrane indywidualne wkładki ortopedyczne (kontrowersyjne)
Fizjoterapia
- Terapia manualna, celem przyspieszenia procesów gojenia tkanek
- Masaż
- Taping
- Rozciąganie mięśni łydek, tylnej powierzchni uda, rozcięgna podeszwowego
- Ćwiczenia wspięcia na palce z wykorzystaniem steppera – ruch wykonujemy w pełnym zakresie ruchu od maksymalnego rozciągnięcia do pełnego skurczu mięśniowego
- Masaż powięzi, np. przy użyciu małej piłki
- Fizykoterapia fala uderzeniowa, laser wysokoenergetyczny, krioterapia
- Przywracanie prawidłowego wzorca chodu – profilaktyka nawrotów
- Trening propriocepcja
- Trening stopy
- Trening całego ciała