Zamrożony bark
Zamrożony bark to przewlekła choroba stawu ramiennego, charakteryzująca się postępującym bólem i sztywnością, co prowadzi do znacznego ograniczenia ruchomości stawu. Schorzenie wynika z zapalenia i włóknienia torebki stawowej, które skutkują zrostami wewnątrz stawu. Zamrożony bark często dotyczy osób w wieku 40–60 lat, a częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn.
Anatomia.
W chorobie zamrożonego barku uszkodzenia dotyczą wielu struktur anatomicznych w obrębie stawu ramiennego. Zaliczamy do nich:
- Torebkę stawową – ulega pogrubieniu, zwłóknieniu i mogą występować w jej obrębie zrosty
- Błona maziowa – maź traci na jakości, jest jej coraz mniej i dochodzi do stanów zapalnych
- Więzadła stawu ramiennego (kruczo-ramienne i obrąbkowo-ramienne) tracą elastyczność i ulegają procesowi włóknienia
- Kaletki maziowe (kaletka podbarkowa i podnaramienna) – dochodzi w nich do wtórnych stanów zapalnych i przeciążeń
- Mięśnie i ścięgna (ścięgna mięśni stożka rotatorów oraz blowy długiej bicepsa) – mięśnie słabną, zanikają i dochodzi do przykurczy
Przyczyny choroby.
Przyczyny nie są do końca znane, ale obserwuje się kolerację wystąpienia choroby u osób z: cukrzycą, Parkinsonem, chorobami sercowo-naczyniowymi. Dodatkowo możemy zaliczyć również długotrwałe unieruchomienie, przewlekle urazy stawów oraz odbyte zabiegi w jego obrębie.
Objawy
Podstawowymi objawami choroby są:
- Ból
- Sztywność stawu
- Utrata siły mięśniowej
- Utrata ruchomości stawu
Diagnostyka
- RTG
- MRI
- USG
- Badanie zakresu ruchu w stawie
Przebieg choroby
Wyróżniamy 3 fazy choroby:
- Faza zamrażania – trwa od 3 do 6 miesięcy. Charakterystyczną cechą tej fazy są dolegliwości bólowe głównie w nocy i podczas ruchu. Ból objawia się promieniowaniem wzdłuż ramienia. Zazwyczaj pacjent nie jest w stanie skojarzyć pojawienia się dyskomfortu z urazem. Pacjent coraz trudniej potrafi znaleźć pozycję przynoszące ulgę i przez większość czasu utrzymuje rękę w przywiedzeniu i rotacji wewnętrznej.
- Faza sztywnienia – trwa od 3 do 18 miesięcy. Dochodzi do ograniczenia ruchomości we wszystkich możliwych płaszczyznach. Pacjent z trudem wykonuje czynności dnia codziennego. Może pojawiać się nocny ból odporny na leki przeciwbólowe.
- Faza rozmrażania – trwa od 3 do 6 miesięcy. Pacjent zauważa poprawę w odzyskiwaniu zakresów ruchu oraz zmniejszeniu dolegliwości bólowych
Postępowanie rehabilitacyjne
Postępowanie przez cały przebieg choroby powinien opierać się na dwóch filarach.
- Uruchamianie kończyny
- Działanie przeciwbólowe
Nawet we wczesnej fazie nie wolno unieruchamiać kończyny górnej. W przeciwnym razie możemy doprowadzić do szybszego zamrażania i zwiększenia dolegliwości bólowych. We wczesnej fazie stosuje się leki przeciwzapalne oraz kortykosteroidy w celu zmniejszenia przewlekłego stanu zapalnego. Kluczową role na każdym etapie rehabilitacji będą odgrywały różnego rodzaju ćwiczenia zwiększające mobilność stawu oraz poprawiające elastyczność mięśni. Do ćwiczeń możemy wykorzystać różnego rodzaju przyrządy:
- Wyciągi
- Laski gimnastyczne
- Gumy oporowe
- Piłki gimnastyczne
Kluczowe jest uruchamianie, ale bez przekraczania progu bólu. Kolejnym ważnym aspektem w rehabilitacji jest wykorzystanie technik terapii manualnej. Mobilizację stawowe świetnie sprawdzą się w poprawie zakresu (trakcyjna) i redukcji bólu (pulsacyjna). Należy również wprowadzić elementy fizykoterapii mające na celu działanie przekrwienne, odżywcze, rozluźniające i przeciwbólowe. Do listy zabiegów stosowanych w zamrożonym barku możemy zaliczyć:
- Magnetoterapia
- Jonoforeza
- Laseroterapia
- Elektroterapię
Cały proces można wspomóc dodatkowymi elementami takimi jak:
- Kinesiotaping
- Masaże
- Rehabilitacja w wodzie
- Dobór odpowiedniej diety