Leczenie operacyjne uszkodzonej chrząstki stawu kolanowego

Anatomia

Chrząstka stawowa pokrywa powierzchnie stawowe kości tworzących staw kolanowy (kłykcie kości udowej, powierzchnia stawowa kości piszczelowej, powierzchnia stawowa rzepki)

Chrząstka stawowa jest zbudowana z chrząstki szklistej, której kluczowymi elementami są:

• Chondrocyty – komórki chrząstki odpowiedzialne za produkcję i utrzymanie macierzy pozakomórkowej
• Kolagen typu II – odpowiedzialny za wytrzymałość na rozciąganie
• Proteoglikny – nadają sprężystość wiążąc wodę
• Kwas hialuronowy – elastyczność

Wyróżniamy następujące warstwy chrząstki:

• Powierzchowna – gładka odporna na tarcie
• Środkowa – elastyczna, rozkładająca siły
• Głęboka – bogata w kolagen
• Podchrzęstna warstwa kostna

Funkcje

• Zapewnia płynność ruchu
• Rozkład sił nacisku
• Absorpcja wstrząsów i obciążeń
• Zmniejszenie tarcia

Mechanizmy uszkodzenia

• Urazy mechaniczne – uderzenie, upadek
• Choroby – degeneracja chrząstki, choroby zwyrodnieniowe
• Procesy zapalne – reumatoidalne zapalenie stawów
• Niedokrwienie
• Starzenie
• Powtarzające się mikrourazy

Objawy uszkodzenia

• Ból
• Sztywność stawu
• Osłabienie siły mięśniowej
• Uczucie niestabilności lub blokady
• Zmniejszona ruchomość
• Obrzęk

Diagnostyka

• MRI – zloty standard
• RTG – w celu wykluczenia innych przyczyn
• Artroskopia diagnostyczna

Plan rehabilitacji po metodzie ,,mikrozłamań’’  –

Metoda mikrozłamań) jest techniką chirurgiczną stosowaną w leczeniu uszkodzeń chrząstki stawowej. Polega na kontrolowanym uszkodzeniu warstwy podchrzęstnej kości poprzez wykonanie drobnych otworów (mikrozłamań). Ma to na celu pobudzenie naturalnych procesów regeneracyjnych, które prowadzą do wytworzenia tkanki podobnej do chrząstki, zwanej chrząstką włóknistą.

Faza I, 0-2 tyg

Wytyczne i cele:

• Praca z obrzękiem i bólem
• Bierna praca nad ruchem – przy pomocy szyny
• Nie obciążamy kończynę
• Zakres ruchu zależny od miejsca uszkodzenia, w granicach tolerancji bólu, w pierwszym tygodniu ok 90 stopi zgięcia
• Pełen wyprost od początku
• Elektrostymulacja mięśni
• Ćwiczenia izomeryczne
• SLR

Faza II, 3-4 tydzień

Wytyczne i cele:

• Kontynuacja ćwiczeń z fazy I
• Stopniowo obciążamy do 50% w 3 tygodniu, 75% w 4 tygodniu
• Pogłębienie zakresu ruchu do 120-135 stopni, według tolerancji bólu
• Wprowadzenie treningu na rowerze bez obciążenia
• Wprowadzenie miniprzysiadów z odciążeniem KD operowanej
• Ćwiczenia propriocepcji (wciskanie jeżyka w ścianę)
• Rozpoczęcie rehabilitacji w wodzie bez obciążania w pełni nogi
• Wprowadzenie ćwiczeń w OKC dla mięśni hamstring z lekkim obciążeniem

Faza III, 5-8 tydzień

Wytyczne i cele:

• Kontynuacja i progresja ćwiczeń z fazy II
• Pełne obciążenie od 5-6 tygodnia
• Pełnym bezbolesny zakres ruchu
• Trening z elementami chodzenia i biegu w wodzie
• Wprowadzenie trudniejszych ćwiczeń siłowych np.: przysiad z piłką, przysiady, ćwiczenia w otwartym łańcuchu dla mięśni czworogłowych i hamstringów (stopniowo obciążenie 35%-50%-60% aktualnej wartości maksymalnej)
• Trening proproocepcji bez elementów dynamiki (różne podłoża)

Faza IV, 9-16 tydzień

Wytyczne i cele:

• Kontynuacja ćwiczeń z poprzednich faz i progresja
• Wprowadzenie ćwiczeń w CKC z obciążeniem zewnętrznym
• Spokojne bieganie od 9 tygodnia
• Ćwiczenia koordynacji z większą dynamiką
• Przygotowanie do dyscyplin sportowych

Faza V, od 17 tygodnia

Wytyczne i cele:

• Progresja ćwiczeń z poprzednich faz
• Zaawansowany trening siłowy dla KD
• Wprowadzenie treningu biegowego i plyometrycznego
• Wdrożenie elementów treningu sportowego
• Pozytywne przejście testów umożliwiających rozpoczęcie aktywności typowo sportowej (biodex 90% siły zdrowej kończyny, RTA 1/2/3/4, Back in Action